Senaryo Teknik

Polti ve 36 Dramatik Durum

 

Notlarıma bakarken geçenlerde 36 dramatik durum listesini gördüm. Yanılmıyorsam ilk olarak üniversitede bir hocanın dersinde duymuştum. Tüm hikayelerin temelde aynı olduğunu ileri sürerek bu çalışmadan bahsetmişti.

Hep Aynı Şeyi Mi Okuyup İzliyoruz?

Genelde bu konu açıldığında çok sık olarak şu örnek veriliyor: Yeşilçam’daki klasik aşk hikayesi kalıpları. Shakespeare’e, efsanelere, neredeyse Gılgamış Destanı’na benzetecekler. Evet Kahramanın Yolculuğu eseri yazıldığından beri hepimizin bildiği gibi hikaye akışı tüm dünyada benzer. Ama bunun nedeni hikaye anlatıcılığının kısırdöngüsü değil, insanın ve ihtiyaçlarının her yerde aynı olması. Böyle olması bir zorunluluk değil aslında. Hikayeyi hikaye yapan şey, ana karakterin amacı etrafında yaptığı şeylerden mi ibarettir? Aksine, ben her zaman filmlere dair düşündüğümde bazı vurucu sahneleri ve ufak detayları hatırlarım. Karakterlerin verdiği tepkilerle ilgilenirim. Bana göre hikayede önemli olan, izlenmeye değer olan budur. Yoksa Hamlet’in anasının amcasının yaptıkları gerçekten beni hiç ilgilendirmiyor. Zaten her gün televizyondaki programlarda olan şeyler. Hamlet’i farklı kılan verdiği tepkiler. Gerçi günümüzde yaşasa Hamlet de herhalde Müge Anlı’ya çıkardı. Böyle düşününce bilemedim şimdi. 🙂

Bütün hikayeler birbirine benzer demek yerine bütün hikayelerdeki dramatik durumlar birbirine benzer demek daha doğru. İnsanlığın ihtiyaçları ve arzuları değiştikçe tabii bunlarda da değişenler olacaktır. Kısa sürede bile aşk hikayelerinde yaşanan çatışmaların değişimi bu listeyi yenilemeyi gerektiriyor. Zaman insana şekil verdikçe, insanın hayata dair bakış açısı değişiyor. Ahlaki çatışmaların birçoğunu yirmi yıl sonra mazide bırakmış olabiliriz. En azından modern, gelişmiş toplumlarda giderek bir kısmının azaldığını görebiliriz.

Georges Polti‘nin Eserinde Sözü Edilen 36 Dramatik Durum

1) Hayat kurtarmak
2) Kurtarılmayı istemek
3) Bir yakının öcünü almak
4) Bir suçun öcünü almak
5) Kaçmak
6) Yıkmak
7) Sahip olmaya çalışmak
8) Baş kaldırı
9) Cesaret
10) Adam kaçırma
11) Esrar çözme
12) Bir değer ele geçirme
13) Nefret
14) Rekabet
15) Ölümcül atlatma
16) Delilik
17) Hata
18) Ensest
19) Bir yakını bilmeden öldürmek
20) İdealler için kendini feda etmek
21) Yakınlar için kendini feda etmek
22) Tutku
23) ideal için yakınları feda etmek
24) Dengesiz rekabet
25) Aldatma
26) Aşk yüzünden suç işlemek
27) Sevilen birinin kötülükleri
28) Aşka engeller
29) Düşmanla aşk
30) Hırs
31) Tanrıya baş kaldın
32) Kıskançlık
33) Adli hata
34) Pişmanlık
35) Kavuşma
36) Ayrılık acısı

* Not defterimde yazılı halde bulduğum bu listenin kaynağı neresi hatırlamıyorum. Türkçe çevirisini hazır bir halde bulmuş olmalıyım. Belki de kendim yazmışımdır, onu da hatırlamıyorum. Orijinal diliyle arasında bir kontrol yapmak isteyebilirsiniz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir